بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع:مدیریت خدمات پرستاری و بخش های بستری

 

 

 

 

 

 

مقدمه

مهمترین عامل برای دستیابی به نتایج درمانی مناسب، خدمات و مراقبت های پرستاری می باشد.فراتر از آن پرستاران مهمترین عامل نظم و ترتیب در سازمان می باشند.همچنین هنگامی که پزشکان در مدت زمان کوتاهی برای درمان بیماری برنامه ریزی می کنند و روش های درمانی و تشخیصی را برای وی به کار می گیرند، پرستاران نقش اساسی اسفا می کنند. بخش خدمات پرستاری رابطه نزدیکی با کارکنان بخش پشتیبانی بیمارستان دارد.

اهداف خدمات پرستاری :

·        سازماندهی پرستاران به نحوی که بالاترین کیفیت مراقبت پرستاری را با توجه به فلسفه و اهداف بیمارستان فراهم کنند.

·        حمایت از پزشکان وکمک به آن ها در ارائه مؤثرتر مراقبت پزشکی و اجرای روش های پیشنهاد شده توسط کارکنان پزشکی

·        تعیین مسئولیت ها و  وظایف پرستاران رسمی و طبقات مختلف کارکنان پرستاری

·        تخمین نیازمندی های کارکنان پرستاری

·        برگزاری آموزش حین خدمت

·        آموزش دانشجویان پرستاری

مدیریت پرستاری

دفتر پرستاری :

در این دفتر پرستاران ارشد و یک منشی یا کارمند دفتری مشغول به کار هستند.دفتر پرستاری به طور متمرکز،مسئولیت مدیریت و هماهنگی خدمات پرستاری در بیمارستان را بر عهده دارد.

برخی از فعالیت های اداری-سازمانی دفتر پرستاری:

·        تنظیم قوانین و مقررات اجرایی برای پرستاران شامل ساعات کاری،ملاحظات دفتری و اخلاقی، نظم و انضباط

·        دریافت گزارش های ماهیانه از واحد پرستاری

·        انتخاب، تعیین یا انتصاب مجدد پرستاران در بخش های مختلف

·        بررسی و کنترل شیفت های پرستاری

مدیر پرستاری

این واژه با عناوین دیگری نظیر:مسئول ارشد پرستاری،سرپرست پرستاری و یا مترون شناخته می شود.معمولاً مدیر پرستاری به طور مستقیم به مدیر  کل امور اجرایی بیمارستان گزارش می دهد؛وظیفه هدایت و رهبری کارکنان پرستاری بر عهده مدیر پرستاری است.

شرایط احراز این مسئولیت عبارتند از:

·        دارا بودن صلاحیت و شایستگی و ترجیحاً فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت خدمات پرستاری یا یکی از تخصص های پرستاری.

·        داشتن 15-10 سال تجربه کاری

·        داشتن شخصیت تأثیرگذار و شایستگی رهبری قوی

·        توانایی ارائه ایده ها، دیدگاه های نو و طرح های جدید

·        توانایی در برقراری ارتباط مؤثر و ایجاد هماهنگی کامل با رئیس گروه پزشکی،رئیس دانشکده پرستاری و....

نقش و مسئولیت های مدیر پرستاری:

·        سازماندهی و مدیریت خدمات پرستاری

·        برنامه ریزی مراقبت پرستاری طبق مأموریت،اهداف بیمارستان و نیازهای کارکنان پزشکی

·        تهیه و تنظیم قوانین مربوط به پرستاری و نظارت بر آن ها

·        هماهنگ کردن فعالیت های پرستاری در بخش های مختلف

·        نظارت بر کارکنان پرستاری و سرپرستاران

·        ارزشیابی مستمر کارایی و اثربخشی مراقبت پرستاری

جانشین مدیر پرستاری(معاون پرستاری):

معمولاً در مدیریت پرستاری یک نفر به عنوان جانشین و معاون مدیر در نظر گرفته می شود و مسئولیت های خاص به او تفویض می شود.در بیمارستان های بزرگ معمولاً دو معاون وجود دارد که هر کدام مسئولیت یک گروه از واحدهای پرستاری را به عهده گرفته  و برخی از فعالیت های دفتر پرستاری را انجام می دهند.

سرپرستاران ارشد(سوپروایزرها)

در هر بیمارستان چندین سوپروایزر وجود دارد که سرپرست پرستاری را در خارج از ساعت رسمی یاری می کنند.

وظایف هر سوپروایزر:

·        12-8 ساعت به عنوان کشیک در شیفت شب و روزهای تعطیل کار کند.

·        پیگیری ودریافت هر گونه موضوعات خاص از مدیر پرستاری و سرپرستاران با شروع شیفت

·        دریافت گزارش های پایان شیفت از هر بخش

·        بازدید از کلیه بخش ها

·        مطلع ساختن مدیر پرستاری،رئیس گروه پزشکی و یا مدیرکل امور اجرایی بیمارستان از هرگونه مشکل اصلی که نیاز به توجه فوری دارد.

·        جمع آوری گزارشات از بخش های مختلف و تحویل آن ها به مسئول بعدی کشیک پرستاری در پایان کشیک خود

سرپرستاران واحد پرستاری:

بخش های بالینی و مناطق ارئه کننده خدمات تخصصی بیمارستان برای نظارت مؤثرتر و مدیریت روزانه به واحدهای پرستاری گروه بندی شده است. با توجه به تخصص های بالینی عمده سرپرستارانی برای بخش های داخلی،جراحی،زنان و زایمان و...در نظر گرفته می شود.

سرپرستاران هر واحد پرستاری باید آموزش های لازم را دیده باشند و ترجیحاً دارای مدرک تحصیلات تکمیلی در زمینه مربوط باشد.

وظایف و مسئولیت های سرپرستاران:

·        همکاری و ارتباط متقابل با پزشکان ارشد هر بخش در زمینه ارتقا کیفیت مراقبت های پزشکی ارائه شده

·        بررسی و تأیید فهرست کشیک ماهیانه،مرخصی های سالیانه و درخواست های مرخصی پرستاران

·        ارزیابی عملکرد کارکنان تحت امر خود

·        نظارت از طریق بازدید و سرکشی روزانه از فعالیت های پرستاران واحد خود

·        مشارکت در فعالیت های مدیریتی،آموزشی و پژوهشی بخش خدمات پرستاری

پرستاران و ماما های بخش ها:

مسئولیت و وظایف پرستاران:

·        مراقبت از بیماران طبق دستورات پزشک

·        کمک به پزشکان هنگام معاینه بیمار و انجام روش های درمانی

·        تایپ مدارک بیماران ترخیص شده

·        برقراری ارتباط متقابل با بیماران

·        ثبت نتایج در پرونده بیمار

·        نگهداری از دفاتر ثبت اطلاعات بیماران

بهیار :

بهیار می تواند پرستاران را در اجرای امور روزانه بیمارستان یاری کند.این گونه موارد عبارتند از:

·        پاکیزه نگه داشتن تخت های بیماران و تعویض ملحفه های تخت

·        حمام و اصلاح بیماران

·        پیغام رسانی درون بخشی

·        انتقال نمونه های آزمایشگاهی به آزمایشگاه

·        جمع آوری و در دسترس قرار دادن ملزومات بخش

نشست ها یا جلسات پرستاری

معمولاً سرپرستار، سوپروایزر شیفت و پرستاران هر بخش به طور روزانه در مورد بازنگری و بررسی وضعیت بیماران،برگزاری ارتباط در زمینه موضوعات حیاتی ومهم وپیگیری آنها با یکدیگر تشکیل جلسه می دهند.

ضروری است مدیر پرستاری بیمارستان به اتفاق سایر همکارانش :معاون پرستاری ،سرپرستاران هر واحد پرستاری،مربی های پرستاری بالینی هر دو تا سه ماه یکبار با یک دیگر جلسه داشته باشند.

 

 

ممیزی پرستاری

برای ارتقا کیفیت مراقبت پرستاری ضروری است پرستاران به طور مکرر و دوره ای مورد ارزیابی و بررسی قرار گیرند.در این راستا مدیریت پرستاری موظف است اقدامات زیر را انجام دهد:

تهیه ،تنظیم و به تصویب رساندن استانداردهای شفافی برا ی سنجش و پایش عملکرد کارکنان

اجرای ممیزی هماهنگ به منظور بررسی و عوامل فرآیند مراقبت پرستاری

اجرای بررسی های گذشته نگر در زمینه مراقبت از بیمار

همکاری نزدیک با بخش تضمین کیفیت بیمارستان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بخش های بالینی

وجود کادر پزشکی متخصص عاملی برای تفکیک فعالیت های کلینیکی در بیمارستان است. در هر بیمارستان وجود بخش های پزشکی غیر جراحی و پزشکی جراحی الزامی است .

تخصصی شدن حرفه پزشکی  در کشورها ایجاب می کند خدمات درمانی در اکثر تخصص ها ارائه گردد.

در بیمارستان های کوچکتر تنها بخش های کلینیکی یا بالینی فعالیت دارند ،لیکن با افزایش وسعت بیمارستان و کادر پزشکی متخصص،بخش های دیگری نیز به آن افزوده می شود.

استاندارد مشاغل بخش های  بالینی

v     سر پرستار بخش

v    معاون پرستار بخش با مدرک رشته پرستاری و تجربه کافی

v    پرستار

v    کمک بهیار

v    منشی بخش

تقسیم بندی بخش های بالینی

بخش های بالینی بر مبنای ویژگی های خود به بخش های داخلی، جراحی، زنان و زایمان و اطفال تقسیم می شوند.

ü     بخش داخلی به دیگر بخش های اعصاب ،گوارش ،خون و انکولوژی،قلب ،کلیه و مجاری ادرار و ... تقسیم می شود.

ü     بخش جراحی به بخش های جراحی عمومی ،مغز و اعصاب ،ارتوپدی و قلب و ... تقسیم می شود.

ü     بخش فیزیو تراپی و توان بخشی

 

استاندارد فضای فیزیکی بخش های  بالینی

v    تعداد 36 تا 40 تخت

v    ناحیه قرار گرفتن قفسه داروها جنب ایستگاه پرستاری

v    اتاق کنفرانس

v    آبدارخانه

v    اتاق معاینه و درمان

v    اتاق پزشکان

v    اتاق ملحفه های تمیز و کثیف به تفکیک

وسایل و تجهیزات بخش های بالینی

بستگی به وسعت و نوع تخصص های بالینی ،تعداد بیماران و روش های درمانی مورد استفاده دارد. شامل:

1- تخت ،ملحفه ،پتو ،رو تختی ،ریل کنار تخت ،وسایل و تجهیزات پزشکی ،صندلی و میز ،برانکارد و صندلی چرخدار.

1-    یخچال ،دستگاههای استریل کننده ،ترالی ،وسایل و ظروف آبدار خانه ،دماسنج و تابلوی اعلانات.

بخش فیزیوتراپی و توان بخشی:

بخش فیزیو تراپی و توان بخشی امروزه یکی از مهم ترین تخصص های پزشکی است.

این بخش به درمان بیماری های معین و بافت های آسیب دیده ای که بر روی کارکرد بیمار تأثیر می گذارد و باعث ناتوانی وی می شود، می پردازد.

رئیس این بخش یک پزشک فیزیاتریست است و در رشته طب فیزیکی تخصص دارد.

در بیمارستان های بزرگ تعدادی از تخت ها مخصوص بیمارانی است که برنامه توان بخشی خود را ادامه می دهند، این تخت ها جزوی از بخش های بالینی به شمار می آید.

این بخش  شامل قسمت های زیر است:

1-    فیزیوتراپی: استفاده از وسایل فیزیکی و مکانیکی برای حفظ و برگرداندن وظایف بدنی و جلوگیری از بد شکلی اعضای بدن است.

2-    کاردرمانی : که شامل دو بخش فرعی:

·        الف-کار درمانی علاج بخش : تعیین هدفدار وظایف فیزیکی که انجام آن وظایغ بدنی فرد را حفظ کرده یا به او برگردانده و از بدشکلی اعضا جلوگیری کند.

·        ب- کاردرمانی تفریحی : تعیین هدفدار وظایف فیزیکی و ذهنی برای حفظ روحیه و جلوگیری از کاهش قوای ذهنی بیمار

3-آموزش های شغلی : تعیین هدفدار وظایف فیزیکی و ذهنی که مهارت و دانش بیمار را برای تصدی شغل خاص افزایش دهد

 

بخش داخلی

بخش داخلی عبارت است از مطالعه ،تشخیص و درمان وضعیت های طب عمومی .

این بخش توسط یک پزشک متخصص تمام وقت که در زمینه پزشکی داخلی آموزش لازم را دیده است سر پرستی می گردد.

کاردیولوژی که شامل تشخیص و درمان ناسازگاری های قلبی است از زیر مجموعه های این بخش است.در این بخش باید سکوت و آسایش لازم برای بیماران فراهم گردد.

تجهیزات مورد نیاز این بخش دستگاه الکترو کاردیو گراف و بعضا اکو کاردیو گراف ، دستگاه های پرتابل می باشد.از دستگاه پرتابل برای جلوگیری از جابه جایی غیر ضروری بیمار استفاده می شود.

بخش اطفال

بیماران بر حسب سن و جنس مجزا از یکدیگر بستری می شوند.تخت های عمومی اطفال برای کودکان تا 6 سال و 12 سال است.

ملاقات در بخش اطفال کاملا کنترل شده است، زیرا بیماران از نظر ابتلا به عفونت بسیار حساسند.

برای نگهداری کودکان به ترتیب زیر فضا مورد نیاز است:

·        کودکان تا 2 سال 3/1 فضای تخت افراد بزرگسال

·        کودکان 2 تا 5 سال:2/1 فضای تخت افراد بزرگسال

·        کودکان بزرگتر از 5 سال برابر با فضای تخت افراد بزرگسال

 

شرایط محیطی  و فضای فیزیکی این بخش عبارتند از:

q    حداقل 10 درصد تخت های مورد استفاده در بخش اطفال باید به عنوان اتاق های جداسازی مورد استفاده قرار گیرد.

q    هر بخش باید دارای یک اتاق بازی با وسایل خاص و صندلی و میزهای اندازه اطفال برای بازی و سرگرمی باشد.

q    حضور افراد بزرگتر هنگام بازی در اتاق ضروری است.

q    وسایل و تجهیزات مورد نیاز باید از نظر اندازه و کاربرد متناسب با سن اطفال باشد .

q    در دو طرف تخت های این بخش نرده هایی متحرک به عنوان حفاظ بکار می رود.

مدیریت بخش اطفال به عهده پزشک متخصص این رشته است.

مسئولیت اجرایی حرفه پرستاری در این بخش به عهده پرستار واجد شرایط و حداقل 3 سال تجربه در این بخش است.

واحد مراقبت ویژه اطفال

مدیریت این بخش با پزشک متخصص اطفال یا پزشکی است که در مراقبت های ویژه اطفال واجد شرایط است.

باید در همه اوقات تحت پوشش یک پزشک مقیم بیمارستان یا پزشکی که به صورت آنکال مسئولیت دارد و متخصص رشته اطفال و دارای 5 سال تجربه در این بخش است باشد.

حداقل یک پرستار واجد شرایط به ازای دو بیمار در این بخش لازم است.

این واحد،واحدی بسته است و نباید به دیگر واحدها و بخش ها از طریق این واحد عبور و مرور انجام شود.

اگر بیمارستان فاقد بخش مراقبت ویژه اطفال باشد،باید شرایطی را که تحت آن بیماران اطفال به طور موقت بتوانند در بخش مراقبت ویژه بزرگسالان پذیرفته شود،مشخص می کند.

بخش اطفال باید در تعیین خط مشی های انجام بیهوشی و درمان درد در مورد اطفال و نوزادان مشارکت نماید.

تجهیزات این بخش

واحد مراقبت های ویژه اطفال نیازمند وسایل و تجهیزاتی است که ظرفیت پایش مستمر موارد زیر را داشته باشد.

فشار سرخرگی

فشار وریدی مرکزی

فشار سرخرگی-وریدی

میزان ضربان قلب

فشار داخل جمجمه

تنفس

حرارت

ظرفیت فشار همزمان و متقارن با یکدیگر

این تجهیزات عبارتند از:

Ø     فیبرپلاتوز

Ø     گرم کننده مایع داخل وریدی

Ø     سیستم اندازه گیری تحت متابولیک

Ø     اکسی متر ضربان

کمیته مراقبت ویژه اطفال نمایندگانی از گروههای پرستاری ،پزشکان ،مدیریت اجرایی ،مددکاری اجتماعی و بخش ریه شرکت می کنند.

این کمیته به طور مرتب به منظور بحث درباره اداره این واحد و راههای ارتقای ارتباط دهی با دیگر بخش ها تشکیل می شود.

 

بخش زنان و زایمان

بخش زنان و زایمان یک بخش مستقل محسوب می شود.دارای حداقل 10 تخت است و شامل 3 منطقه اتاق درد، اتاق زایمان و اتاق بهبودی است.

Ø     اتاق درد در نزدیکی اتاق زایمان است.

Ø     اتاق بهبودی که برای مراقبت از مادران هنگام بروز شرایط بحرانی بعد ار تولد نوزاد به کار می رود و محل آن نزدیک به اتاق زایمان است .

این بخش شامل ناحیه ؛

o       استریل سازی وسایل بخش در بین زایمانها

o       منطقه اسکراب نزدیک اتاق های زایمان و یا بین آنها

o       اتاق نوزادان؛ که در مرکز بخش قرار می گیرد، است.

چند نکته  در مورد این بخش:

ایستگاه پرستاری دور از محل ورودی به بخش است.

اتاق نوزاد در مرکز است تا رفت و آمد در این بخش به حداقل برسد

به ازای هر 15 بیمار بستری یک اتاق نوزاد باید باشد.

وسایل و تجهیزات این بخش عبارتند از:

•         تخت زایمان

•         انکوباتور

•         بالگن

•         صندلی بالا رونده برای استفاده پرستار هنگام غذا دادن به نوزاد   

•         دستگاه استریل کننده

•         قفسه پوشک

•         ظرف مخصوص پوشک آلوده

•         ترازوی دو کفه مخصوص توزین نوزادان

هدایت این بخش :

رئیس بخش زنان ، پزشک متخصص زنان و زایمان است.سرپرستار این بخش باید حداقل 3 سال سابقه کار در بخش زنان و زایمان و در مجموع حداقل 5 سال سابقه کار داشته باشد.

کلیه کارکنان بهداشتی که برای ارائه مراقبت از مادران و نوزادان اختصاص می یابند، باید آموزش های لازم را فرا گیرند.

ارائه مراقبت های زنان و زایمان در بیمارستان ها باید در کلیه اوقات توسط متخصص زنان و زایمان تحت پوشش قرارگیرد.

این بخش با اتاق عمل ارتباط دارد.و در موارد بحرانی توانایی شروع عمل سزرین را حداکثر 30 دقیقه بعد از تصمیم گیری در مورد انجام این عمل داشته باشد.

 

 

 

 

منابع و مؤاخذ:

1-    کتاب اداره امور بیمارستان ها 1382

 ترجمه:   دکتر تیمور عابدی          دکتر فرهاد واعظ زاده

 عبدالوهاب باغبانیان                           فرشته بحرینی

2-    سازمان و مدیریت 2 ، دکتر ابراهیم صدقیانی

3-    استاندارد های ممیزی و اعتبار بخشی بیمارستان ها

ترجمه: ابراهیم صدقیانی

4-    استانداردهای بیمارستان،دکتر حسین درگاهی،دکتر ناصر صدر ممتاز،فرزاد فرجی 

 

 

 

 

 


نوشته شده در تاريخ جمعه بیست و هفتم خرداد 1390 توسط یوسف شعبانی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
  • دانلود فیلم
  • دانلود نرم افزار
  • قالب وبلاگ